EUDR – nowe regulacje UE przeciw wylesianiu: praktyczny przewodnik dla firm

Artykuł zawiera treści promocyjne oraz lokowanie produktów związanych z ofertą Doradcy365.

Końcówka 2025 roku przyniesie znaczące zmiany dla firm działających na terenie Unii Europejskiej. Przedsiębiorstwa zajmujące się handlem wybranymi surowcami i wyrobami będą zobowiązane do wykazania, że ich produkty nie przyczyniają się do niszczenia ani degradacji terenów leśnych. Rozporządzenie dotyczące przeciwdziałania wylesianiu nakłada na firmy wymóg zbierania dokładnych informacji o źródle pochodzenia towarów oraz raportowania w dedykowanym unijnym systemie teleinformatycznym.

🕒 Aktualizacja: Komisja Europejska potwierdza termin wejścia w życie EUDR – 30 grudnia 2025 r.

Komisja Europejska ostatecznie potwierdziła, że rozporządzenie o wylesianiu (EUDR) zacznie obowiązywać 30 grudnia 2025 r. dla dużych i średnich przedsiębiorstw – bez dodatkowego odroczenia.

Dla mikro- i małych firm wprowadzono okres przejściowy do 30 grudnia 2026 r., wraz z uproszczonymi obowiązkami sprawozdawczymi.

Jednocześnie Komisja zaproponowała uproszczony reżim dla tzw. operatorów pierwotnych (np. drobnych producentów czy pośredników z krajów niskiego ryzyka), którzy będą składać jedynie jednorazowe oświadczenie zamiast pełnej procedury należytej staranności.

„Nowe rozwiązania mają pomóc firmom we wdrożeniu EUDR bez utraty jego celu — ochrony światowych lasów i zapewnienia transparentnych łańcuchów dostaw.”
– Komisja Europejska, 21 października 2025 r.

Część ekspertów ostrzega jednak, że te nowe wyjątki mogą osłabić skuteczność rozporządzenia, które ma zagwarantować, że produkty takie jak kawa, kakao, soja, wołowina, olej palmowy, drewno czy papier nie pochodzą z terenów wylesionych po 31 grudnia 2020 r.

Czym jest rozporządzenie EUDR?

EUDR (EU Deforestation Regulation) to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115, które zostało przyjęte 31 maja 2023 roku i opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 9 czerwca 2023 roku. Jest to przełomowy akt prawny Unii Europejskiej, którego priorytetem jest zatrzymanie globalnego procesu wylesiania oraz degradacji terenów leśnych.

Nowe regulacje wymagają od przedsiębiorstw prowadzących działalność w UE zapewnienia, że sprzedawane przez nie towary nie mają związku z niszczeniem lasów, a ich wytwarzanie przebiega zgodnie z obowiązującym prawem w kraju, z którego pochodzą.

Firmy będą zobowiązane do śledzenia źródeł pochodzenia surowców, przeprowadzania analiz ryzyka oraz składania tzw. oświadczeń o należytej staranności (due diligence) w unijnej platformie informatycznej. 

Pełna treść rozporządzenia dostępna jest na stronie ➡️ EUR-Lex.

Dlaczego rozporządzenie EUDR jest potrzebne?

Lasy odgrywają fundamentalną rolę dla funkcjonowania życia na Ziemi – gromadzą dwutlenek węgla, zapewniają ochronę bioróżnorodności oraz stabilizują system klimatyczny. Tymczasem w latach 1990–2020 planeta utraciła aż 420 milionów hektarów lasów, czyli około 10% światowych zasobów.

Proces wylesiania generuje około 11% światowych emisji gazów cieplarnianych i stanowi jedną z kluczowych przyczyn kryzysu klimatycznego oraz wymierania gatunków. Unia Europejska, będąc istotnym konsumentem surowców, pośrednio uczestniczy w wycinaniu lasów na innych kontynentach. Analiza wskazuje, że w przypadku braku działań regulacyjnych, do roku 2030 konsumpcja podstawowych towarów w UE mogłaby prowadzić do zniszczenia około 248 000 hektarów lasów każdego roku.

Unijne Obserwatorium Wylesiania

Unijne Obserwatorium Wylesiania i Degradacji Lasów zostało utworzone w ramach realizacji Rozporządzenia EUDR i jest prowadzone przez Wspólne Centrum Badawcze (JRC) Komisji Europejskiej. Jego głównym celem jest śledzenie zmian powierzchni leśnej na świecie przy użyciu programu Copernicus oraz innych źródeł danych satelitarnych. Obserwatorium zapewnia przedsiębiorstwom, konsumentom i instytucjom publicznym dostęp do przejrzystych informacji o pochodzeniu towarów i łańcuchach dostaw, wspierając tym samym przestrzeganie wymogów EUDR.

Obserwatorium składa się z trzech głównych sekcji:

1. Globalne monitorowanie lasów – analiza zmian w pokrywie leśnej na świecie, identyfikacja obszarów wylesionych i degradacji terenów leśnych.

Szczególną uwagę poświęca się monitorowaniu lasów tropikalnych wilgotnych od 1990 do 2024 roku w rozdzielczości 30 metrów. System rozróżnia wylesianie (zmiana pokrycia terenu z lasu na tereny niezalesione), degradację (selektywna wycinka, pożary, zjawiska pogodowe) oraz odnowę po wylesieniu.

2. Produkcja i handel towarami – śledzenie globalnego przepływu surowców objętych EUDR.

Obserwatorium gromadzi kompleksowe dane dotyczące produkcji i handlu towarami związanymi z wylesianiem. Dane produkcyjne z FAOSTAT obejmują statystyki dla ponad 245 krajów od 1961 roku, zawierając informacje o ilościach towarów i powierzchni zbiorów.

3. Narzędzia UE do monitorowania lasów – zaawansowany pakiet narzędzi pozwalający na niemal bieżące monitorowanie zmian w lasach. 

W ramach tego systemu działa oprogramowanie NRT napisane w Pythonie, które przetwarza obrazy satelitarne, natychmiast odbiera nowe dane i generuje alerty w przypadku wykrycia anomalii.

Surowce objęte rozporządzeniem EUDR

EUDR skupia się na siedmiu kluczowych towarach odpowiadających za największą część globalnego wylesiania:

• olej palmowy – 34,0% udziału w wylesianiu
• soja – 32,8%
• drewno – 8,6%
• kakao – 7,5%
• kawa – 7,0%
• bydło – 5,0%
• kauczuk – 3,4%

Wykonanie: Agata Mistelska

Rozporządzenie posługuje się dwiema podstawowymi kategoriami: towarami objętymi regulacją oraz wyrobami pochodnymi. Pierwsza grupa obejmuje siedem wymienionych uprzednio surowców. Produkty pochodne to wszelkie artykuły zawierające te surowce lub powstałe z ich zastosowaniem, między innymi:

• meble drewniane i inne wyroby z drewna
• czekolada i wyroby kakaowe
• kawa palona lub bezkofeinowa
• opony pneumatyczne gumowe i inne wyroby z kauczuku
• nasiona soi i produkty sojowe
• skóra garbowana i wyroby skórzane
• mięso z bydła i przetwory mięsne
• papier i wyroby papiernicze
• węgiel drzewny
• publikacje drukowane
• uszczelki przemysłowe

To oznacza, że przepisy dotyczą nie tylko sektora leśnego i meblarskiego, ale także przemysłu spożywczego, motoryzacyjnego, kosmetycznego, odzieżowego i wielu innych branż produkcyjnych.

Kogo dotyczą przepisy EUDR?

EUDR ustanawia obowiązki dla dwóch głównych kategorii podmiotów gospodarczych:

1. Podmioty – są to osoby fizyczne lub prawne, które w ramach swojej działalności pierwsze wprowadzają objęte rozporządzeniem produkty na rynek UE lub eksportują je poza Unię.
2. Podmioty handlowe – obejmują firmy i osoby, które przeprowadzają dalszą sprzedaż lub dystrybucję produktów w łańcuchu dostaw.

Istotnym problemem jest, że znaczna część firm objętych regulacją nie ma świadomości jej istnienia, a tylko nieliczne podjęły kroki przygotowawcze. Wiele przedsiębiorstw mylnie sądzi, że przepisy odnoszą się jedynie do branży meblarskiej. W rzeczywistości regulacja dotyczy również przemysłu spożywczego, motoryzacyjnego, a w praktyce każdej produkcji wykorzystującej objęte surowce.

Eksperci zwracają uwagę, że dopiero jesienią tego roku Komisja opublikowała szczegółowe wytyczne interpretacyjne, które wyjaśniły wiele kwestii spornych. Mimo udostępnienia dodatkowych materiałów pomocniczych, proces przygotowania nadal wiąże się z wieloma niepewnościami.

Wymogi dla przedsiębiorców

Zgodnie z przepisami, zarówno surowce objęte regulacją, jak i produkty z nich wytworzone, mogą być wprowadzane na rynek unijny lub z niego eksportowane wyłącznie pod następującymi warunkami:

• nie przyczyniają się do wylesiania,
• zostały wyprodukowane zgodnie z przepisami obowiązującymi w kraju ich pochodzenia,
• zostało złożone oświadczenie o zachowaniu należytej staranności.

Oznacza to, że podmioty gospodarcze zajmujące się obrotem lub eksportem objętych towarów i produktów muszą wykazać tzw. należytą staranność – w praktyce obejmuje to:

• zbieranie informacji i dokumentacji niezbędnej do weryfikacji zgodności produktów z wymogami (każde przedsiębiorstwo jest zobowiązane do gromadzenia dokumentacji potwierdzającej, że produkty spełniają wymogi określone w art. 3 rozporządzenia),
• przeprowadzanie analizy ryzyka zgodności produktów z regulacją,
• w przypadku zidentyfikowania ryzyka niezgodności – wdrożenie procedur i działań minimalizujących ryzyko do poziomu zerowego lub minimalnego.

Po realizacji tych kroków przedsiębiorca może złożyć oświadczenie o należytej staranności, umożliwiające wprowadzenie produktu na rynek lub jego wywóz. Dodatkowo wdrożony system należytej staranności wymaga przeprowadzania jego przeglądu i uaktualnienia przynajmniej raz w roku kalendarzowym.

⚠️ WAŻNE

Firmy objęte rozporządzeniem EUDR muszą również spełnić następujące wymogi administracyjne:

• Udostępnianie dokumentów organom kontrolnym – zgromadzona dokumentacja powinna być dostępna na żądanie odpowiednich instytucji nadzorczych.
• Archiwizacja materiałów due diligence – wszystkie dokumenty związane z procesem należytej staranności (przeprowadzone oceny ryzyka, zebrane dowody, istotne dane o pochodzeniu produktów) należy przechowywać przez minimum 5 lat.

📅 Kluczowe terminy

Data graniczna: 31 grudnia 2020 roku – towary pochodzące z obszarów wylesionych po tym terminie nie mogą być wprowadzane do obrotu.

Terminy wdrożenia:

• Duże i średnie przedsiębiorstwa: obowiązek przestrzegania przepisów od 30 grudnia 2025 roku
• Małe i mikroprzedsiębiorstwa: termin przedłużony do 30 czerwca 2026 roku

Pomimo przesunięcia terminu o rok, przedsiębiorstwa powinny rozpocząć działania przygotowawcze natychmiast — implementacja systemów weryfikacyjnych oraz gromadzenia danych wymaga czasu i koordynacji z całym łańcuchem dostaw.

⚠️ System sankcji za naruszenia

Rozporządzenie przewiduje katalog kar za nieprzestrzeganie obowiązków, obejmujący:

• grzywny sięgające 4 proc. rocznego przychodu przedsiębiorstwa
• przepadek produktów lub dochodów uzyskanych z ich sprzedaży
• czasowe wykluczenie z przetargów publicznych oraz dostępu do dotacji i koncesji
• czasowy zakaz handlu objętymi towarami i wyrobami
• zakaz korzystania z procedur uproszczonych

Rozporządzenie określa jedynie minimalny zakres kar, który każde państwo członkowskie może rozszerzyć. Każdego roku planowana jest kontrola około 3600 przedsiębiorstw.

System informatyczny TRACES

W dniu 9 grudnia 2024 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/3084 z 4 grudnia 2024 r., regulujące funkcjonowanie systemu informatycznego przewidzianego w ramach rozporządzenia EUDR.

Składanie oświadczeń związanych z EUDR będzie odbywać się za pośrednictwem dedykowanej platformy TRACES, stworzonej i utrzymywanej przez Komisję Europejską. 

Aby przejść do systemu TRACES, użyj podanego linku: TRACES – EUDR

📝 Jak Doradcy365 mogą pomóc?

Doradcy365 oferują kompleksowe wsparcie we wdrażaniu przepisów Rozporządzenia (UE) 2023/1115 (EUDR) — zarówno dla producentów, jak i firm handlowych zobowiązanych do zapewnienia zgodności swoich łańcuchów dostaw z wymogami przeciwdziałania wylesianiu.

Wdrożenie EUDR dla producentów i podmiotów zobowiązanych do pełnego wdrożenia

Kompleksowe wsparcie dla przedsiębiorstw, które muszą w pełni wdrożyć system należytej staranności (Due Diligence System – DDS) zgodnie z wymogami EUDR.

Zakres usługi:

• Opracowanie procedury należytej staranności i mechanizmów ograniczania ryzyka
• Analiza objęcia produktów regulacją (do 20 produktów)
• Weryfikacja dokumentacji i identyfikacja ryzyk
• Przygotowanie rekomendacji działań naprawczych
• Audyt końcowy i raport końcowy
• Szkolenia z zakresu EUDR
• Możliwość rozszerzenia o wsparcie prawne i monitoring

Po szczegóły zapraszamy na: https://doradcy365.pl/produkt/wdrozenie-eudr-dla-producentow-i-podmiotow-zobowiazanych-do-pelnego-wdrozenia/

Wdrożenie EUDR dla firm handlowych i podmiotów zobowiązanych do uproszczonego wdrożenia

Usługa przeznaczona dla dystrybutorów, pośredników i importerów, którzy podlegają uproszczonemu obowiązkowi wdrożenia EUDR.

Pomagamy opracować niezbędne procedury i oświadczenia dostawców, a także przeprowadzić szkolenia dla zespołów handlowych.

Zakres usługi:

• Przygotowanie uproszczonej procedury należytej staranności (DDS Light)
• Analiza objęcia produktów regulacją
• Opracowanie dokumentacji i oświadczeń dla dostawców
• Doradztwo w zakresie raportowania i komunikacji z partnerami
• Szkolenia i konsultacje indywidualne

Po szczegóły zapraszamy na: https://doradcy365.pl/produkt/wdrozenie-eudr-dla-firm-handlowych-i-podmiotow-zobowiazanych-do-uproszczonego-wdrozenia/

Doradztwo w zakresie EUDR (rozliczane godzinowo)

Oferujemy pełne wsparcie doradcze w zakresie implementacji wymogów rozporządzenia EUDR. Zajmujemy się kompleksowo Państwa sprawą, indywidualnie dopasowując zakres usługi do specyfiki działalności i oczekiwań.

Etapy współpracy:

1. Ocena zgodności produktów
   Przeprowadzamy audyt portfolio produktowego (kawa, kakao, soja, olej palmowy, drewno, papier i inne objęte EUDR) i weryfikujemy zgodność z regulacjami.
2. Analiza łańcucha dostaw
   Sprawdzamy pochodzenie surowców od źródła do odbiorcy, oceniamy, czy produkty pochodzą z terenów wolnych od wylesiania i identyfikujemy luki w dokumentacji.
3. Przygotowanie dokumentacji i raportów
   Sporządzamy raporty zgodne z EUDR dla organów regulacyjnych, inwestorów i interesariusz.
4. Wsparcie w budowie systemu zgodności
   Opracowujemy procedury i polityki wewnętrzne, implementujemy narzędzia do śledzenia produktów, szkolimy personel i tworzymy systemy wczesnego ostrzegania.
5. Monitoring i ciągłe doskonalenie
   Bieżąco śledzimy postępy, aktualizujemy działania zgodnie z regulacjami i wspieramy długoterminowe zarządzanie zgodnością.

Korzyści z usługi:

• ✓ Pełna zgodność z EUDR – dostosowanie działalności do wymogów dotyczących wylesiania i ochrony lasów
• ✓ Minimalizacja ryzyka – identyfikacja i eliminacja zagrożeń związanych z dostawcami
• ✓ Transparentny łańcuch dostaw – skuteczne narzędzia do śledzenia pochodzenia produktów
• ✓ Profesjonalna sprawozdawczość – kompletna dokumentacja i raporty
• ✓ Ochrona reputacji – budowanie wizerunku odpowiedzialnego partnera biznesowego
• ✓ Przewaga konkurencyjna – wyprzedzenie konkurencji poprzez wczesne wdrożenie wymogów EUDR

Po szczegóły zapraszamy na: https://doradcy365.pl/produkt/doradztwo-w-zakresie-eudr-rozliczane-godzinowo/

Szybka e-konsultacja w zakresie EUDR

Oferujemy profesjonalną konsultację online dotyczącą dowolnych aspektów związanych z rozporządzeniem EUDR (EU Deforestation Regulation). Nasza usługa została zaprojektowana z myślą o firmach potrzebujących eksperckich wskazówek w zakresie zgodności z nowymi przepisami o przeciwdziałaniu wylesianiu.

Zakres tematyczny konsultacji może obejmować:

✅ Zgodność z wymaganiami EUDR
✅ Identyfikacja produktów objętych regulacją
✅ Weryfikacja łańcucha dostaw
✅ Ocena ryzyka deforestacji
✅ Przygotowywanie raportów zgodności
✅ Dostosowywanie polityk korporacyjnych
✅ Wdrażanie procedur naprawczych w przypadku wykrycia naruszeń

Po szczegóły zapraszamy na: https://doradcy365.pl/produkt/szybka-e-konsultacja-w-zakresie-eudr/

Podsumowanie

Rozporządzenie EUDR to ambitna i nowatorska reakcja Unii Europejskiej na globalny problem wylesiania. Dzięki wprowadzeniu konkretnych obowiązków dla firm i wymogowi pełnej przejrzystości w łańcuchach dostaw, UE dąży do ochrony światowych lasów, ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenia odpowiedzialności za stan środowiska.

Chociaż wdrożenie przepisów będzie dla wielu firm wyzwaniem, działanie zgodne z EUDR to krok ku zrównoważonej przyszłości – zarówno dla gospodarki, jaki dla naszej planety.

Jeśli chcą Państwo dowiedzieć się więcej o nowych przepisach EUDR i możliwościach wsparcia, zapraszamy do kontaktu z naszymi ekspertami!

Skorzystaj z naszej pomocy już dziś i uzyskaj wsparcie.

Masz więcej pytań? Zapraszamy do kontaktu